Skip to main content

Tag: PANDAS

Objawy neurologiczne po anginie: kiedy pilnie do lekarza

Ostre zapalenie gardła, zwłaszcza paciorkowcowe, może prowadzić do dwóch typów następstw neurologicznych:

  1. roponych i zakrzepowych powikłań okołogardłowych (dni–2 tygodnie po infekcji), oraz
  2. odczynów autoimmunologicznych (zwykle 2–12 tygodni po GAS), jak pląsawica Sydenhama czy PANDAS/PANS. Różnicowanie po osi czasu i fenotypie objawów decyduje o ścieżce postępowania.

Czytaj dalej

Tiki, natręctwa, lęk: kiedy to PANDAS/PANS, a kiedy nie

Tiki, natręctwa (OCD) i lęk należą do najczęstszych powodów konsultacji w pediatrii i psychiatrii dziecięcej. Po przebytej infekcji — zwłaszcza paciorkowcowej — objawy mogą nagle się nasilić, co rodzi podejrzenie PANDAS (podtyp PANS związany z paciorkowcem) lub szerzej PANS. To jednak rozpoznania kliniczne i z wykluczenia. Przedwczesne „etykietowanie” może prowadzić do niepotrzebnej antybiotykoterapii czy interwencji immunomodulacyjnych; zbyt późne rozpoznanie z kolei grozi przeoczeniem stanów pilnych, takich jak autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AE) lub pląsawica Sydenhama.

Czytaj dalej

U nastolatka „bunty” czy PANS: sygnały alarmowe

W okresie dorastania rośnie zmienność emocji, pojawia się większa niezależność, a rytm snu naturalnie przesuwa się na później. Konflikty z rodzicami, spadki motywacji i wahania nastroju mogą więc wyglądać jak „kryzys nastolatka”. PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome) to coś innego: gwałtowny, kilkudniowy–kilkutygodniowy początek poważnych objawów OCD lub restrykcji jedzenia wraz z co najmniej dwiema innymi domenami neuropsychiatrycznymi — i brakiem lepszego wyjaśnienia. U części nastolatków epizod występuje po infekcji (wariant PANDAS związany ze Streptococcus pyogenes), ale wyzwalacze mogą być różne.

Czytaj dalej

Diagnostyka PANDAS/PANS: badania, które mają sens

Diagnostyka PANDAS i PANS – jakie badania wykonać, które testy są wartościowe, a których unikać; algorytm krok po kroku, różnicowanie, kiedy i do kogo się zgłosić. W temacie PANDAS/PANS łatwo utonąć w morzu sprzecznych porad. Dobra wiadomość? Istnieje pragmatyczna ścieżka diagnostyczna, która łączy rzetelną ocenę kliniczną z celowanymi badaniami — bez „białego szumu” i bez kosztownych testów o niewyjaśnionej przydatności.

Czytaj dalej

Plan powrotu do szkoły po zaostrzeniu PANDAS: 14 dni wsparcia

PANDAS – plan powrotu do szkoły, 14-dniowe wsparcie, dostosowania edukacyjne, jak zmniejszyć OCD i tiki w klasie, współpraca rodzic–szkoła–lekarz, praktyczny harmonogram. Po ostrym rzucie PANDAS dziecko często wraca do klasy z lękiem, zmęczeniem, spadkiem koncentracji i gorszym pismem. Największym błędem jest „wrzucenie” w pełne obciążenie od pierwszego dnia. Poniżej gotowy, dwutygodniowy protokół powrotu do funkcjonowania w szkole – krok po kroku, z checklistami i miernikami postępu.

Czytaj dalej

OCD po infekcji: czy to może być PANDAS u Twojego dziecka

OCD po infekcji u dziecka, PANDAS objawy, nagły początek natręctw po anginie, kiedy reagować, diagnostyka i leczenie. Jeśli po anginie lub innej infekcji Twoje dziecko z dnia na dzień zaczyna myć ręce dziesiątki razy, pytać w kółko o to samo albo układać przedmioty „idealnie inaczej”, to nie musi być „faza”. Taki nagły początek OCD może wskazywać na PANDAS lub szerszy zespół PANS. Jak to rozpoznać, co zbadać i jak działać mądrze, bez paniki?

Czytaj dalej