Skip to main content

Tag: PANS

Tiki, natręctwa, lęk: kiedy to PANDAS/PANS, a kiedy nie

Tiki, natręctwa (OCD) i lęk należą do najczęstszych powodów konsultacji w pediatrii i psychiatrii dziecięcej. Po przebytej infekcji — zwłaszcza paciorkowcowej — objawy mogą nagle się nasilić, co rodzi podejrzenie PANDAS (podtyp PANS związany z paciorkowcem) lub szerzej PANS. To jednak rozpoznania kliniczne i z wykluczenia. Przedwczesne „etykietowanie” może prowadzić do niepotrzebnej antybiotykoterapii czy interwencji immunomodulacyjnych; zbyt późne rozpoznanie z kolei grozi przeoczeniem stanów pilnych, takich jak autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AE) lub pląsawica Sydenhama.

Czytaj dalej

U nastolatka „bunty” czy PANS: sygnały alarmowe

W okresie dorastania rośnie zmienność emocji, pojawia się większa niezależność, a rytm snu naturalnie przesuwa się na później. Konflikty z rodzicami, spadki motywacji i wahania nastroju mogą więc wyglądać jak „kryzys nastolatka”. PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome) to coś innego: gwałtowny, kilkudniowy–kilkutygodniowy początek poważnych objawów OCD lub restrykcji jedzenia wraz z co najmniej dwiema innymi domenami neuropsychiatrycznymi — i brakiem lepszego wyjaśnienia. U części nastolatków epizod występuje po infekcji (wariant PANDAS związany ze Streptococcus pyogenes), ale wyzwalacze mogą być różne.

Czytaj dalej

Diagnostyka PANDAS/PANS: badania, które mają sens

Diagnostyka PANDAS i PANS – jakie badania wykonać, które testy są wartościowe, a których unikać; algorytm krok po kroku, różnicowanie, kiedy i do kogo się zgłosić. W temacie PANDAS/PANS łatwo utonąć w morzu sprzecznych porad. Dobra wiadomość? Istnieje pragmatyczna ścieżka diagnostyczna, która łączy rzetelną ocenę kliniczną z celowanymi badaniami — bez „białego szumu” i bez kosztownych testów o niewyjaśnionej przydatności.

Czytaj dalej

PANS u nastolatków: sygnały alarmowe, które łatwo przeoczyć

PANS u nastolatków – sygnały alarmowe, które łatwo przeoczyć; nagły początek objawów, różnicowanie z „typowym” buntem i stresem szkolnym, kiedy reagować i jak rozmawiać z młodym pacjentem. U młodszych dzieci PANS kojarzy się z nagłym OCD i tikami po infekcji. U nastolatków obraz bywa subtelniejszy: zmienia się nastrój, sen i wyniki w szkole, pojawia się unik i „zjazd” motywacji. Łatwo to wziąć za „bunt” czy wypalenie. Tymczasem nagłość i szeroki pakiet objawów powinny włączyć czujność.

Czytaj dalej

PANS a nagły regres zachowania: jak rozpoznać różnice

PANS a nagły regres zachowania u dziecka, objawy alarmowe, jak odróżnić PANS od innych przyczyn regresu, kiedy reagować i do kogo się zgłosić. Jeśli w ciągu godzin lub dni u dotąd sprawnie funkcjonującego dziecka pojawia się regres zachowania — jakby „cofnęło się o kilka lat” — wielu rodziców myśli o stresie czy „gorszym okresie”. Tymczasem PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome) może dawać właśnie tak spektakularny obraz: nagłe OCD, lęki i zmiany zachowania po infekcji lub innym czynniki zapalnym. Jak nie przegapić sygnałów i odróżnić PANS od innych przyczyn regresu?

Czytaj dalej